Hành trình về nguồn Côn Đảo năm 2018.

Hành trình về nguồn Côn Đảo đầy ý nghĩa.

    Trong 03 ngày từ ngày 16/8 - 18/8/2018, Công ty TNHH MTV Cựu chiến binh TP. HCM đã tổ chức chuyến về nguồn vùng đất thiêng Côn Đảo (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). Đoàn tham gia hành trình về nguồn lần này có CB.CNV Công ty Cựu chiến binh, Công ty Bảo vệ Cựu quân nhân, Công ty Văn Lang (thành viên trong Group Cựu chiến binh) và đ/c Trần Văn Trung - Phó Bí thư Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Quận 1, TP. HCM.

Đoàn về nguồn tại cảng hàng không Côn Đảo.

   Đoàn về nguồn Côn Đảo năm 2018 khởi hành từ cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và di chuyển bằng máy bay ra Côn Đảo. Tiếp đón đoàn tại Côn Đảo có đại diện Ban quản lý các di tích Côn Đảo và cũng nhân dịp này, Đoàn về nguồn đã tặng món quà từ Thành phố mang tên Bác là bức tranh Bến Nhà Rồng cho Ban quản lý các di tích Côn Đảo để kỷ niệm chuyến đi đầy ý nghĩa này.

Đoàn về nguồn trao tặng Ban quản lý di tích Côn Đảo bức tranh Bến Nhà Rồng làm kỷ niệm chuyến đi.

   Sáng ngày 17/8 Đoàn bắt đầu tham quan, tìm hiểu các di tích tại Côn Đảo, điểm đầu tiên Đoàn đến là hệ thống các nhà tù được ví như “địa ngục trần gian” - trung tâm cải huấn Trại Phú Hải. Có đến nơi này và tận mắt chứng kiến sự dã man của thực dân, đế quốc mới cảm nhận hết được ý chí quật cường của những chiến sĩ cách mạng Việt Nam. Trong đoàn ai cũng xúc động và lặng người đi khi tận mắt nhìn thấy nơi các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm khổ sai, nhục hình. Thế nhưng chính trong chốn “địa ngục trần gian” ấy những kẻ thù vẫn không khuất phục được ý chí của những chiến sĩ cách mạng yêu nước. Các chiến sĩ cách mạng vẫn không hề mất niềm tin, họ biến nơi đây thành trường học cách mạng, là nơi rèn luyện khí tiết của mình.

Đoàn tham quan, tìm hiểu trại giam Phú Hải.

Thuyết minh viên trình bày về hệ thống nhà tù tại trại Phú Hải.

Khám số 6, nơi đã từng giam giữ các đ/c Nguyễn Duy Trinh, Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Ngô Đức Kế.

Bên trong phòng giam số 6, nơi giam giữ các tù nhân bằng cùm xích.

   Nơi đây, bọn cai ngục dùng các đòn tâm lý để giáo dục, thuyết phục các chiến sĩ của ta quay lưng lại với phong trào cách mạng. Bằng những lời ngon ngọt, mị dân, chúng không mua chuộc được nên quay sang giam cầm, tra tấn tù nhân. Chúa đảo còn lập ra các sân chơi thể thao, giếng để tắm, nhà vệ sinh, bếp ăn, nhà nguyện, bệnh xá... nhưng các tù nhân không được dùng. Tất cả những thứ đó chúng lập ra để đối phó với các đoàn giám sát về nhân quyền của quốc tế và đánh lừa dư luận.

Thuyết minh viên trình bày về hình thức tra tấn khổ sai bắt xay lúa của tù nhân tại trại.

Tra tấn tù nhân khổ sai vác lúa tại nhà tù.

Khu biệt giam xà liêm số 15 nơi từng giam giữ Chủ tịch Tôn Đức Thắng.

   Khu đập đá khổ sai nằm ở chân núi chúa trong khuôn viên trại Phú Hải. Nơi đây thực dân Pháp dùng để đày ải những người tù lao động khổ sai đập đá tại chỗ bằng cốt mìn và các dụng cụ thủ công để đập thành đá hộc, đá dăm làm đường trong điều kiện khắc nghiệt. Năm 1908, cụ Phan Chu Trinh đã bị phạt lao động khổ sai ở khu đập đá này. Tại đây, cụ đã sáng tác bài thơ “Đập đá Côn Lôn” nổi tiếng.

Sở làm đá hay Khu đập đá khổ sai tại trại Phú Hải.

   Tiếp đến đoàn đến tham quan di tích Trại Phú Tường, bên trong là hệ thống chuồng cọp kiểu Pháp. Chuồng cọp Pháp tổng diện tích 5.475m2, gồm có 120 phòng giam, có chắn song sắt bên trên, 60 phòng tắm nắng (không có mái che) là nơi dùng để hành hạ, tra tấn, đàn áp gần 2.000 tù chính trị. Nếu tù nhân nào bị nhốt trong chuồng cọp mà phản kháng thì bị cai ngục ở trên dùng cây sào chọc, đổ vôi bột và tạt nước tra tấn.

Trại Phú Tường nơi tồn tại hệ thống "chuồng cọp" kiểu Pháp từng bị tạp chí Life của Mỹ phanh phui vào năm 1970.

Thuyết minh viên đang trình bày về hệ thống "chuồng cọp" Pháp.

Và trình bày cách mà đoàn Nghị sĩ Quốc hội Mỹ gồm Augustus Hawkins, William Anderson, phóng viên Don Luce, Tom Harkin khám phá ra lối vào "chuồng cọp" Pháp bằng lời thuật và tấm sơ đồ tự vẽ lại của sinh viên Cao Nguyên Lợi - người đã từng bị giam giữ tại đây.

Chi đoàn thanh niên Công ty Cựu chiến binh TP. HCM tìm hiểu hệ thống "chuồng cọp" Pháp.

Hệ thống "chuồng cọp" Pháp được chia làm 2 khu mỗi khu vực gồm 60 phòng giam, 30 phòng tắm nắng và một bệnh xá.

Khu bên dưới là những phòng giam có mái che được xây dựng với diện tích nhỏ, rộng 1,45 m, dài 2,5 m (khoảng 3,6 m2). Toàn bộ tù nhân đều bị xiềng xích, ăn, ở, vệ sinh trong buồng giam.

Bên trên các phòng giam là hệ thống song sắt dày đặc với lối đi dành cho các cai ngục giúp chúng dễ dàng quan sát, kiểm soát mọi động tĩnh bên dưới.

Với 120 phòng giam kiểu này, hàng nghìn tù nhân cách mạng đã bị giam giữ từ suốt năm 1940. Cao điểm, mỗi phòng có đến chục người.

Khu phòng tắm nắng là nơi để thực dân giam giữ tù nhân giữa bốn bức tường đá, được bọc dây thép gai. Không chỉ bị tra tấn, họ còn bị lột trần quần áo, phơi nắng phơi sương cho đến chết.

   Cũng trong cùng ngày, Đoàn về nguồn cũng đã đến di tích trại giam Phú Bình nơi có hệ thống "chuồng cọp" kiểu Mỹ. Trại giam này được xây dựng năm 1971 (1971 – 1973) gọi là Trại 7 (còn được gọi là chuồng cọp kiểu Mỹ). Sau Hiệp định Paris đổi tên gọi trại Phú Bình. Tổng diện tích 25.788m2, trong đó có 9.630m2 phòng giam. Đây là nhà giam đặc biệt bằng bê tông, bao gồm: 384 phòng giam, được chia làm 8 khu: A. B, C, D, E, F, G, H. Mỗi khu có 48 phòng.

Thuyết minh viên trình bày cho Đoàn về hệ thống "chuồng cọp" Mỹ tại trại Phú Bình.

Đoàn tiến vào trong khu biệt giam để tham quan, tìm hiểu di tích "chuồng cọp" Mỹ.

Hai bên Khu A-B và C-D là dãy buồng biệt giam đặc biệt bằng bê tông không có bệ nằm, người tù phải nằm dưới nền xi măng ẩm thấp.

Các gian phòng biệt giam với diện tích nhỏ hẹp chưa đến 4m2. Tù nhân tại đây thường xuyên bị tra tấn bằng âm thanh phát ra từ các cánh cửa khi các cai ngục đập cửa, khiến có tù nhân bị tâm thần điên loạn.

Chi đoàn thanh niên Công ty Cựu chiến binh TP. HCM tại trại Phú Bình.

   Điểm đến tiếp theo của đoàn trong cùng ngày là Nghĩa trang Hàng Dương - nơi yên nghỉ của hàng nghìn chiến sỹ cách mạng và đồng bào yêu nước Việt Nam qua nhiều thế hệ. Đoàn đã thắp hương tưởng niệm, tri ân các Anh hùng Liệt sỹ tại đây. Nghĩa trang Hàng Dương có tổng diện tích 20 ha, được xây dựng từ năm 1941 và được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội giao UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tôn tạo vào ngày 19-12-1992.

Nghĩa trang liệt sỹ Hàng Dương tại Côn Đảo.

   Hiện Nghĩa trang Hàng Dương có 1.921 phần mộ, trong đó có 723 phần mộ có tên, còn lại là khuyết danh, chỉ còn lại số ít phần mộ còn sót lại quy tập được từ Nghĩa trang Hàng Keo (với hơn 10 nghìn phần mộ) sau khi Nghĩa trang này bị thực dân Pháp san phẳng. Điều đặc biệt là mỗi phần mộ tại Nghĩa trang Hàng Dương hiện nay đều được ốp đá, có in hình ngôi sao ở giữa tượng trưng cho mỗi sinh linh đã yên nghỉ tại Côn Đảo.

Đoàn theo sự hướng dẫn của thuyết minh viên tiến vào viếng nghĩa trang Hàng Dương.

Dẫn đầu đoàn viếng nghĩa trang Hàng Dương là đ/c Vũ Ngọc Xiêm chuẩn bị hương, hoa dâng lên các anh hùng liệt sỹ đã ngã xuống.

Vòng hoa Công ty TNHH MTV Cựu chiến binh TP. HCM kính viếng nghĩa trang Hàng Dương.

   Đứng trước Đài tưởng niệm tại Nghĩa trang Hàng Dương, thay mặt Chủ tịch, Ban giám đốc Công ty Cựu chiến binh TP. HCM, đ/c Vũ Ngọc Xiêm đã báo cáo những thành tích mà tập thể CB.CNV của Công ty đã đạt được trong thời gian qua trên các mặt hoạt động kinh tế, dịch vụ, xã hội, tri ân đồng đội, đền ơn đáp nghĩa đồng thời hứa sẽ nỗ lực hoàn thành tốt mục tiêu mà Ban giám đốc đã đề ra, xứng đáng là đơn vị Cựu chiến binh hoạt động kinh tế hiệu quả, hoạt động xã hội nghĩa tình tại TP. HCM và cả nước.

Đoàn về nguồn Công ty Cựu chiến binh TP. HCM viếng, dâng hương dâng hoa và tưởng niệm các AHLS tại nghĩa trang.

Đoàn viếng và thắp hương mộ đ/c Lê Hồng Phong.

    Lê Hồng Phong là một nhà hoạt động cách mạng Việt Nam, ông là Tổng Bí thư thứ hai của Đảng Cộng sản Đông Dương từ năm 1935 đến năm 1936. Tháng 11/1937, ông bí mật về Sài Gòn, cùng Trung ương tích cực chỉ đạo việc thực hiện chủ trương chiến lược mới của Đảng Giữa lúc phong trào đang lên cao thì ngày 22/6/1939, đồng chí bị địch bắt, dùng cực hình tra tấn, sau đó kết án 6 tháng tù giam. Ra tù, chúng buộc đồng chí phải về quê nhà Nghệ An để theo dõi, giám sát. Tháng 1/1940, đồng chí Lê Hồng Phong lại bị bắt và đưa vào giam ở Khám Lớn - Sài Gòn. Biết đồng chí là cán bộ lãnh đạo cao cấp của Đảng, thực dân Pháp đã buộc tội đồng chí “chịu trách nhiệm tinh thần” của cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ, kết án 5 năm tù giam và 10 năm quản thúc, đày ra Côn Đảo và chỉ thị cho bọn chúa đảo phải tìm mọi cách hãm hại. Trong những ngày bị biệt giam, kẻ thù luôn tìm cách hành hạ, tra tấn, đánh đập dã man đ/c Lê Hồng Phong, hòng làm nhụt tinh thần, ý chí của người lãnh đạo cộng sản. Những trận đòn thù tàn ác, liên tục làm đ/c Lê Hồng Phong dần dần kiệt sức và đã vĩnh biệt vào trưa ngày 6/9/1942.

Mộ đ/c Lê Hồng Phong tại nghĩa trang Hàng Dương.

Đoàn viếng mộ, bia tưởng niệm và tìm hiểu về nhà yêu nước Nguyễn An Ninh.

    Nguyễn An Ninh là một nhà yêu nước chống Pháp hồi đầu thế kỷ XX. Nguyễn An Ninh không chỉ là nhà cách mạng, mà còn là nhà văn, nhà báo, nhà nghiên cứu, dịch giả. Con người thông minh, học thức, từng tốt nghiệp ngành Luật tại Đại học Sorbone danh giá của Pháp từ năm 1920, ông hoàn toàn có thể chọn cho mình một cuộc sống quan lại chức quyền dưới chế độ thuộc địa. Nhưng không, ông đã chọn con đường cách mạng và vào tù ra tội đến 5 lần. Lần cuối cùng bị lưu đày Côn Đảo, trong điều kiện sống thiếu thốn, bị hành hạ, ông đã qua đời tại đây khi mới 43 tuổi. Ông được an táng ở nghĩa trang Hàng Keo, sau mới dời về nghĩa trang Hàng Dương.

Và nhiều ngôi mộ vô danh khác tại nghĩa trang.

    Tiếp tục viếng nghĩa trang liệt sỹ Hàng Dương, Đoàn đã làm lễ dâng hoa, dâng hương tại mộ AHLLVTND Võ Thị Sáu, nữ trinh sát của Đội Công an xung phong - người nữ anh hùng miền Đất Đỏ đi vào huyền thoại đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc khi chưa đầy 20 tuổi.

Đoàn dâng hương, dâng hoa lên mộ AHLLVTND Võ Thị Sáu để tưởng nhớ công lao của thế hệ đi trước.

Mộ AHLLVTND Võ Thị Sáu.

    Chuyến về nguồn Côn Đảo Đoàn Công ty TNHH MTV Cựu chiến binh TP. HCM đầy cảm xúc và ý nghĩa, chuyến đi đã giúp các thành viên trong đoàn hiểu rõ hơn về lòng yêu nước của các anh hùng liệt sĩ và truyền thống các mạng của dân tộc thông qua các di tích lịch sử tại Côn Đảo. Các thành viên trong Đoàn về nguồn xin nguyện: Sống, công tác, lao động và học tập để xứng đáng với truyền thống anh hùng, bất khuất, nhân hậu, trung dũng. Cùng nhau đem hết tài năng trí tuệ cống hiến nhiều hơn nữa cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.